ระบบสาธารณสุขของประเทศไทยกำลังเผชิญความท้าทายจากข้อจำกัดด้านทรัพยากร (resource scarcity) ทั้งงบประมาณและบุคลากรทางการแพทย์ ขณะเดียวกันยังพบการให้บริการสุขภาพที่มีคุณค่าต่ำ (low-value care: LVC) ซึ่งไม่เพียงแต่ไม่ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อผู้ป่วย แต่ยังก่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรโดยเปล่าประโยชน์ การศึกษานี้ม

เทคโนโลยีการถอดรหัสทางพันธุกรรม หรือ Next generation sequencing (NGS) มีบทบาทสำคัญต่อการวินิจฉัยโรคทางพันธุกรรมและโรคหายาก ซึ่งช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการดูแลรักษาผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันระบบประกันสุขภาพของประเทศไทยยังไม่สามารถเบิกจ่ายการตรวจวินิจฉัยโดยเทคโนโลยี NGS ได้ในทุกกรณี

ทำไมเราจึงควรหันกลับมาทบทวนกระบวนการนี้ ?​ “เพื่อให้การคัดเลือกยาเข้าสู่บัญชียาหลักแห่งชาติมีประสิทธิภาพมากขึ้น จะเป็นไปได้หรือไม่ หากประเทศไทยเปิดรับ ข้อมูลการศึกษาความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์และผลกระทบด้านงบประมาณ ที่ได้รับการสนับสนุนโดยภาคเอกชน (Private sector-led submission)?”

ปัจจุบันผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายมีทางเลือกในการรักษามากมาย เพื่อให้มีชีวิตที่มีคุณภาพดีและอายุยืนยาว เพียงแต่ทางเลือกเหล่านั้นยังไม่ใช่ทางที่ผู้ป่วยเลือกเป็นทางแรก การรักษาแบบประคับประคองถือเป็นหนึ่งในทางเลือกที่ทำให้ผู้ป่วยและครอบครัวมีคุณภาพชีวิตที่ดีและอายุยืนยาวในบั้นปลายของชีวิต

นโยบายการบำบัดทดแทนไตใหม่ 2565 ให้สิทธิผู้ป่วยไตวายได้เลือกวิธีการล้างไตวิธีไหนก็ได้โดยไม่ต้องร่วมจ่ายเชกเช่นในอดีต ซึ่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นก่อให้เกิดผลกระทบทั้งทางด้านบวกและลบ ทำให้เกิดการใช้ทรัพยากรมากกว่าแต่ได้รับประโยชน์ทางสุขภาพโดยรวมต่ำกว่าเมื่อเทียบกับนโยบายเดิม

ชุดตรวจ HCV Duo อาจนำมาใช้เพื่อตรวจวินิจฉัยไวรัสตับอักเสบซีในครั้งเดียว (one-stop test) โดยไม่ต้องอาศัยการยืนยันผลด้วยวิธีอื่นได้ เนื่องจากสามารถระบุผู้ติดเชื้อที่ควรได้รับการรักษาได้อย่างแม่นยำ และลดปัญหาผู้ป่วยไม่กลับมาตรวจยืนยันผล ซึ่งพบได้จากการใช้แนวทางมาตรฐานที่ใช้คัดกรองโรคในปัจจุบัน อย่า

การใช้เครื่องวัดออกซิเจนในเลือด (pulse oximeter) ที่บ้านมีจุดเริ่มต้นจากสถานการณ์โควิด-19 แต่เมื่อสถานการณ์เปลี่ยนไป เครื่องมือนี้อาจไม่ตอบโจทย์ปัญหาหลัก อาทิ การหลุดจากระบบติดตามของผู้ป่วยโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดชนิดเขียว (cyanotic congenital heart disease: CCHD) การให้เครื่อง pulse oximeter แ

ในปี พ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2557 มีการศึกษาความคุ้มค่าของการใช้ยาซูนิทินิบ (sunitinib) เป็นการรักษาลำดับแรก (first-line therapy) ในผู้ป่วยมะเร็งไตระยะแพร่กระจาย (metastatic renal cell carcinoma: mRCC) พบว่า ยังไม่มีความคุ้มค่าสำหรับประเทศไทย ปัจจุบัน การรักษาผู้ป่วย mRCC ด้วยยาในบัญชียาหลักแห่งชา

ตลอดปี 2568 ที่ผ่านมา มูลนิธิเพื่อการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (HITAP) ยังคงมุ่งมั่นดำเนินงานวิจัยอย่างต่อเนื่อง โดยหนึ่งในหมุดหมายสำคัญคือการเปลี่ยนข้อค้นพบจากงานวิจัยให้กลายเป็นข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่จับต้องได้จริง ทีมบรรณาธิการเชื่อว่า คุณค่าของงานวิจัยจะเกิดขึ้นสมบูรณ์ก็ต่อเมื่อองค์

ใน พ.ศ. 2566 เป็นอีกหนึ่งปีที่ HITAP ยังมุ่งมั่นทำงานวิจัยเพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายด้านสุขภาพ ในปีนี้ HITAP จัดทำ policy brief 15 เรื่อง เพื่อเผยแพร่ข้อค้นพบ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย และประเด็นที่น่าสนใจจากงานวิจัยไปยังผู้กำหนดนโยบาย ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และประชาชน หนังสือรวมเล่ม policy brief ฉบับน